پایگاه اطلاع رسانی ،مشاوره و راهنمایی کشاورزان و دوستداران علم کشاورزی در وسیع ترین بخش ایران
درخت خرما منبعی پایان‌ناپذیر برای تولید صنایع دستی، اما جان نخل در دستان ماست!!!
۱۳٩۳/۳/٢٠ ساعت ۱٠:٥٧ ‎ب.ظ | نوشته ‌شده به دست سعیدمومن زاده خبیصی | ( نظرات )

تبریک به مناسبت روز جهانی صنایع دستی خدمت مسئولین مربوطه به نظرم رسید اطلاعاتی در مورد آستانه تحمل نخل این منبع بی پایان صنایع دستی در اختیار شما همراهان وبلاگ قرار دهم . امیدوارم مورد استفاده قرار بگیرد.

در طبیعت کمتر درختی می‌توان یافت که مانند نخل همه اجزای آن مفید و قابل استفاده باشد.
میوه نخل به صورت‌های مختلف قابل نگهداری و مصرف است و از شاخ و برگ آن نیز همچون هیزم برای گرم کردن و پختن استفاده ‌می‌شود. 
شاخه‌های خشک نخل در پوشش سقف خانه‌ها و احداث خانه‌های مخصوص (کپری) به کار می‌آید و از برگ آن ــ هم خشک و هم تر ــ انواع فرش، ظرف و وسایل زندگی ساخته می‌شود. در شرایط سخت زندگى گذشته از پیرمردان و سالخوردگان سینه به سینه آموخته ایم که نان و خرما نیرو بخش انسان بوده و طبق اعتقادات مردم یک نخل به جاى یک فرزند نان آور خانه و خانواده خواهد بود.

درخت نخل در ۱۶ سالگی بالغ میشود و ثمر میدهد. درخت نخل مثل آدمها در آب خفه میشود٬و اگر آب از سر نخل بگذرد مرگ درخت نخل حتمی است.سر هر درختی را اگر قطع کنند بیشتر شاخ و برگ میدهد به جز درخت نخل٬و اگر سر این درخت را قطع کنند خشک میشود و میمیرد٬مثل انسان.و اگر چوب نخل را بسوزانیم هیچ زغالی ندارد٬مثل آدمی. 

در بعضی از نقاط و شهرهای ایران مراسم قربانی کردن نخل همچون بافق یزد انجام میشود که به نوعی نخل را نابود میکنند(در گذشته نزدیک در شهداد هم این عمل در صورتی و شکل و شمایلی دیگر انجام میگرفت و آن زمانی بود که نخل در اثر باد میشکست و یا به دلایلی دیگر می افتاد که برای حفظ آن در بسیاری از موارد روی ساقه(کنده) خاک میریختند و نخل را حفظ میکردند و یا در صورتی که امیدی برای نگه داشتن نداشتند مغز آنرا با تبر جدا میکیدند که بسیار مقوی و خوشمزه هم هست!).

حال باید به این نعمت الهی با دقت بیشتر رسیدگی کرد:

جدول زمانی مراحل اجرایی کشت وکار خرما:

-  بهمن : کود پاشی ، آبیاری، وجین

- اسفند وفروردین : هرس ، گرده افشانی، آبیاری ، کاشت

-  اردیبهشت ، خرداد، تیر : مراقبتهای زراعی شامل آبیاری، کود سرک، مبارزه با آفات وعلفهای هرز

-  مرداد ، شهریور، مهر: برداشت ، ادامه مراقبتهای زراعی ، بسته بندی وعرضه به بازار مصرف.

ذکر چند نکته:

· کاهش تنوع رقم و استفاده از ارقام مناسب در سطح منطقه‏ای و استفاده از تنها یک رقم مناسب در هر نخلستان

· اصلاح و گسترش سیستم آبیاری نوین و اصلاح سیستم زهکشی

· کشت همزمان پاجوشها و یا نهالهای همسن

:زمان هرس برگ

- هرس پس از برداشت محصول: در این مرحله برگ های خشکیده و برگ های آلوده به آفات و بیماری های نخل حذف می شوند.

-  در زمان گرده افشانی: این کار به منظور سهولت در گرده افشانی انجام می شود.

-   در زمان تنظیم و آرایش خوشه ها (8-6 هفته پس از گرده افشانی): این نوع هرس به منظور رعایت نسبت مناسب بین برگ و خوشه و ایجاد فضای مناسب زیر خوشه ها جهت آرایش خوشه ها و همچنین سهولت درعملیات پوشش خوشه ها و برداشت آنها صورت می گیرد.

چگونگى غرس خرما
 خاک را حداقل یک متر گود می‏‌کنند و با افزودن مقدارى کود به خاک همراه است. دقت در غرس و بازرسى مجدد ریشه ‏ها به هنگام نشاندن و چگونگى نشاندن و توجه به گودى آن و لزوم دقت در نوع خاک آن ضروریات غرس است.(کمتر توصیه میشود چون افرادی که وارد نباشند با خشک شدن اطراف ریشه ها خسارت بسیار زیادی به نخل جوان وارد میکنند).

پاک کردن برگ های(پیش های) سال گذشته از روی نخل از چند امر جلوگیری میکند:

برای حضور آفات شرایط سخت خواهد شد و همچنین کیفیت محصول بالا خواهد رفت و از آتش سوزی های بدجور جلوگیری میکند و در مورد بحث صنایع دستی باید این مهم را مد نظر داشت که بریدن زیادی برگ های نخل برای نخل خطر دارد و در تولید محصول اختلال ایجاد میکند و توجه به این نکته که تعداد پیش لازم در هر نخل بالغ به ازای هر خوشه نخل بارور 10 عدد باید باشد و توجه داشته باشید که بعد از برداشت محصول و قبل از شروع باردهی نخل بهترین زمان برای جدا کردن تعداد مورد نیاز از برگ (پیش ) است.

امید است با رشد و توسع صنایع دستی در شهرمان جلوگیری از نابودی آن، گام‌های موثری در جهت ایجاد فرصت‌های شغلی برداشته تا این صنعت جایگاه واقعی خود را از جهات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و اشتغال زایی پیدا کرده و از این رهگذر موجبات رشد و توسعه اقتصادی منطقه فراهم گردد.(البته این چند سال اخیر وضعیت صنایع دستی شهداد مخصوصا" در ایام عید خیلی بهتر شده اما میتوان با ابتکار و تغییرات در طراحی و نوع تولید و بازار یابی مناسب این عمل در تمام طول سال انجام پذیرد).

از منابع و ماخذ که استفاده شد:

پژمان، ح. 1381. راهنمای فنی خرما (کاشت، داشت، برداشت). چاپ نخست. انتشارات نشر آموزش کشاورزی. کرج. 266ص.

کاشانی، م. 1371. خرما، گزارش صندوق مطالعاتی نخیلات. چاپ اول. انتشارات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. 102 ص.


برچسب‌ها: نخل, صنایع دستی, شهداد

 
موضوعات
لینک دوستان
دیگر موارد
تماس با ما

.