پایگاه اطلاع رسانی ،مشاوره و راهنمایی کشاورزان و دوستداران علم کشاورزی در وسیع ترین بخش ایران
نبکا پدیده شگفت انگیز دشت لوت شهداد - کرمان / چقدر درموردشان اطلاعات داریم؟؟!!!
۱۳٩٤/۳/٢٩ ساعت ٥:۱۱ ‎ب.ظ | نوشته ‌شده به دست سعیدمومن زاده خبیصی | ( نظرات )

 نبکا عارضه‌ای حاصل از تعامل فرسایش بادی، خیسی منطقه و پوشش گیاهی است بدین صورت که وجود گیاه در مسیر حمل و ترانزیت فرسایش بادی مانع ایجاد می کند، باعث می شود در پای گیاه ماسه ها تجمع کنند و به مرور زمان تله ای از ماسه با تاجی از پوشش گیاهی ایجاد می گردد که  به آن نبکا یا تلهٔ گیاهی گفته می‌شود.نبکاها عموما در سطح همواری می‌رویند که میزان ماسه آن متوسط و سطح آب زیر زمینی آن بالا و یا رطوبت کافی برای رشد گیاه در آن فراهم باشد. عناصر تشکیل دهنده نبکا شامل ماسه لای، رس و سیلت است.

در حدود 20 کیلومتری شهداد، درختان و درختچه های گز در گلدان های بیابانی لوت جای گرفته اند.

نبکاها عموماً در سطح همواری که میزان ماسه آن متوسط و سطح آب زیر زمین بالا بوده و یا رطوبت موجود کافی برای حیات پوشش گیاهی باشد ظاهر می‌شوند.

شکل نبکا تابعی است از اندازه، تراکم و میزان رشد گیاه میزبان. گونه‌هایی نظیر دسته‌ای از گرامینه‌ها، درختچه‌های تاغ، گز و.. می‌باشند در کویر لوت گونه گیاه گز (Tamarix) از گونه‌های میزبان نبکاها هستند.ارتفاع نبکاها از چند دسیمتر تا چند متر و طول آن از یک متر تا ۱۰ متر می‌رسد.


شایان ذکر است گیاهان منفرد باید ارتفاعی بیش از ۱۰ الی ۱۵ سانتی متر داشته باشند تا اینکه بتوانند ماسه‌ها را کنترل نماید. اگر دانه‌های ماسه چسبندگی نداشه باشند به عبارتی عناصر رس و لای نداشته باشند حجم آنها با تغییر و سرعت باد تغییر می‌یابد. با افزایش میزان رسوب، گیاه برای جلوگیری از مدفون شدن به رشد خود در جهت بالا ادامه می‌دهد این رشد تا آنجا است که ریشه گیاه در ارتباط با سطح آب زیر زمینی باشد اما جایی که آب زیر زمینی افت می‌کند این ارتباط قطع و تخریب نبکا آغاز می‌شود که سرانجام به مرگ نبکا می‌انجامد.

 

منبع: www.IranDeserts.com


برچسب‌ها:

 
موضوعات
لینک دوستان
دیگر موارد
تماس با ما

.