پایگاه اطلاع رسانی ،مشاوره و راهنمایی کشاورزان و دوستداران علم کشاورزی در وسیع ترین بخش ایران
پیوند و تربیت مرکبات
۱۳٩۳/۱٢/۱٥ ساعت ٩:٤٥ ‎ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سعیدمومن زاده خبیصی | ( نظرات )

تعریف پیوند 
پیوند عبارت است از نشاندن قسمتی از گیاه بر روی گیاه دیگر و زندگی مشترک آنها. پیوند عملی است که قسمتی از درخت را روی شاخه درخت دیگر با شرایط مخصوص قرار می دهند به گونه ای که با هم یکی شده و جوش بخورد. آن قسمت از درخت که بر روی درختی دیگر قرار می گیرد اطلاق پیوندک و درختی که پیوندک روی آن قرار می گیرد پایه نامیده می شود.

برای خواندن مطالب بیشتری درباره ی پیوند و تربیت نهال مرکبات به ادامه مطلب مراجعه کنید


مقدمه 

ترکیب دو گیاه مختلف به وسیله پیوند در یک گیاه بطوری که یکی از شاخسارهو دیگری ریشه را تشکیل می دهد و می تواند الگوی رشد غیر معمول ایجاد کند و ممکن استبا گیاهی که از رشد جداگانه هر کدام از دو عامل ترکیب بوجود آید، متفاوت باشد. برخیاز این الگوهای رشد ممکن است که در اثر واکنش های ناسازگاری، وجود ویژگی خاص در یکیاز اجزای پیوند و وجود بر هم کنش ویژه ای بین پایه و پیوندک ایجاد شود. این برهمکنشها ممکن است اندازه، رشد، کیفیت میوه و دیگر صفات مورد نظر در باغبانی را تغییردهند. اهمیت تأثیر پایه روی کیفیت میوه به پرورش دهنده آن بستگی دارد که میوه برایچه منظوری تولید و فروخته می شود. میوه هایی که برای مصرف تازه خوری تولید می شوندباید علاوه بر اینکه کیفیت داخلی خوبی داشته باشند، ظاهر میوه (اندازه، شکل، رنگپوست، رنگ درونی، بدون بذر بودن و همچنین دانه بندی مرکبات) نیز از اهمیت فوقالعاده ای برخوردار می باشد. برای میوه های فرآوری ، تولید مواد جامد محلول در واحدسطح مهمترین عامل بوده، ضمن آنکه رنگ آب میوه نیز مورد نظر می باشد. پایه ها میتوانند روی این عوامل مؤثر باشند. عملکرد، سازگاری و مقاومت به بیماری ها،فاکتورهای کلیدی در انتخاب پایه ها می باشند.

تعریف پیوند 

پیوند عبارت استاز نشاندن قسمتی از گیاه بر روی گیاه دیگر و زندگی مشترک آنها. پیوند عملی است کهقسمتی از درخت را روی شاخه درخت دیگر با شرایط مخصوص قرار می دهند به گونه ای که باهم یکی شده و جوش بخورد. آن قسمت از درخت که بر روی درختی دیگر قرار می گیرد اطلاقپیوندک و درختی که پیوندک روی آن قرار می گیرد پایه نامیده می شود.

 

زمان پیوند 
1- 
پیوند جوانه ای در حال رشد(پیوند بهاره) 2- پیوند جوانه ای پاییزه (در حالخواب)


انواع پیوند 
الف- پیوند شاخه: 1- پیوند تاجی 2- پیوند جانبی 3- پیوندمجاورتی 
ب- پیوند جوانه: 1- پیوند جوانه پوستی چوبی یا شکمی 2- پیوند نیمانیم 3- پیوند وصله ای 4- پیوند جوانه انتهایی

خصوصیات پایه

1- پوست دهی مناسب 2- تک شاخه بودن پایه 3- ریشه دهی مناسب 4- ترکیب سازگار با پیوندک 5- متحمل نسبتبه شرایط محیطی و تنش های زنده

خصوصیات پیوندک 
1- 
پیوندک از شاخه هایبار دهنده 2- پیوندک از شاخه های نیمه خشبی و یکساله 3- پایه و پیوندک از یکخانواده باشند 4- مناسب تر است پیوندک از قسمت وسط شاخه تهیه شود 5- میزان فعالیتپایه و پیوندکی در یک حد باشد تا به رشد متعادلی برسند 6- کاملاً سالم و عاری ازبیماری های ویروسی و آفات 7- جوانه مورد نظر در حال رکود باشد.

 


نکاتی چند درمورد پیوند 
1- 
چاقوی پیوندی مرکبات باید کاملاً تمیز و ضدعفونی و تیز باشد تابرش های صاف امکان پذیر باشد. 2- جوانه مرکبات مورد نظر در حال رکود باشد ولی پایهمستقر در خزانه انتظار یا در زمین اصلی در حال رشد باشد. 3- تهیه و انتخاب پایهمورد نظر 4- انتخاب پیوندک و تراش بر حسب نوع پیوند 5- استقرار پیوندک بر روی پایهآماده شده 6- بستن محل پیوند 7- استفاده از ترکیبات محافظتی مثل چسب پیوند

اجرای پیوند جوانه ای در مرکبات 
در این روش جوانه به همراه قسمتی از پوستشاخه جدا می گردد که بسیار ساده و قابل اجرا می باشد. برای قطع جوانه ابتدا درفاصله دو سانتی متری از بالای جوانه را نیز با چاقو نشان  گذاشته و سپس از همان نقطه چاقو را در پوست فرو برده و به آرامی تا محل نشانه زیرجوانه بطور یکنواخت برش می دهیم بطوریکه مقداری از چوب همراه با جوانه قطع شود . پیوندکی که بدین ترتیب آماده میشود لازم است تا قبل از استقرار بر روی پایه در محلیمرطوب نگهداری شود . روی پایه حدود 10 الی 20 سانتیمتر از سطح خاک تمیز شود. سپس باچاقوی پیوند زنی از طرف شرق و جنوبی ساقه ، دو شکاف یکی افقی و دیگری عمودی ایجادکرده و برش به گونه ای باشد که خط برش افقی را به دو قسمت مساوی تقسیم کند، بطوریکه پس از خاتمه عمل برش به شکل T معکوس درآید. پس از خاتمه عمل برش با نوک چاقویپیوند زنی پوست، دو شکاف عمودی پایه را که به شکل Tمعکوس است با دقت از چوب جدا میکنیم. پیوندک در ابتدای محل برش از پایین در شکاف قرار گرفته و با آرامی تا محل برشافقی جایگذاری و مازاد حذف می گردد. پس از استقرار پیوندک در پایه حتماً بایستی بانوار نایلونی و یا از چسب باغبانی برای بستن و محافظت از پیوند استفاده شود

تحریک جوانه پیوندی : 
پس از مؤفقیت پیوند و بر اساس زمان پیوند نسبت بهتحریک جوانه های پیوندی اقدام می گردد. در این رابطه سه روش پیشنهاد می گردد:


الف: catting : برش بالای محل پیوند که بر اساس زمان پیوندهای بهاره در ارتفاع 20 سانتیمتر بالای محل پیوند و در پیوند خواب یا پاییزه حدود 5 سانتیمتر بالای محلپیوند به صورت مورب با شیب ملایم قطع و با قارچکش ضدعفونی و با چسب لاتکس پوشیده میگردد.

ب: bending : خم کردن پایه درست از محل پیوند و بعد از رشد کافی جوانهپیوندی نسبت به قطع بالای محل پیوند اقدام می گردد.

ج: girdling : برش پوستیبالای محل پیوند به طوری که فقط آوند آبکش قطع تا بعد از رشد کافی جوانه پیوندینسبت به قطع بالای محل پیوند اقدام می گردد

 

در این رابطه بر اساس آزمایشات ومشاهدات روش اول در سطوح گسترده مناسب تر به نظر می رسد.

کنترل رشد جوانه هاینابجا 
موضوع مهم بعد از پیوند و در طول دوران رشد و نمو و فعالیت پیوند،جلوگیری از رشد و نمو جوانه های دیگر در پایین و بالای محل پیوند روی پایه می باشددر این رابطه با استفاده از چاقوی تیز نسبت به حذف تمامی آنها اقدام می گردد. بعداز برش این قسمت ها و هر نقطه برش شده دیگر کاربرد چسب پیوند ضروری می باشد.

تشکیل تاج و فرم دهی مناسب : 
معمولاً در مرکبات انشعابات اولیه از ارتفاعحدود 80 سانتی متر بوده بدین منظور در این ارتفاع با قطع جوانه انتهایی و تحریکجوانه های جانبی موجبات تشکیل تاج فراهم می گردد. حذف جوانه های دیگری که از محلپیوند رشد می کند نیز ضروری می باشد.

مراقبت نهال های پیوندی 
به منظور حفظو مراقبت نهال های پیوند شده از صدمات ناشی از باد و سایر عوامل جوی بستن پیوندی کهرشد کرده است با استفاده از 20 سانتی متر پایه در پیوند بهاره و بعد از رشد بیشترپیوندک از قیم اقدام نمود. در پیوند خواب پس از آنکه جوانه پیوندک شروع به رشد نمودبلافاصله از قیم نسبت به کنترل و هدایت آنها اقدام می نمایند.
 

برای جلوگیری ازحرارت شدید آفتاب در تابستان و در مناطق گرمسیری از آفتاب سوختگی شاخه های جوان ازسایه بان استفاده می گردد.

منبع: http://morakkabat.blogfa.com/post/15


برچسب‌ها:

 
موضوعات
لینک دوستان
دیگر موارد
تماس با ما

.