پایگاه اطلاع رسانی ،مشاوره و راهنمایی کشاورزان و دوستداران علم کشاورزی در وسیع ترین بخش ایران
نویسنده : سعیدمومن زاده خبیصی - ساعت ۱٠:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۱۸
 

باتشکر از آقای مهدی کدخدایی از بابت پیشنهاد موضوع مطرح شده

از مشخصات این گیاه می توان به نام علمی ( Hibiscus Sabdariffa) از خانواده مالواسه (Malvaceae)، گیاهی یکساله، شاخه دار، به ارتفاع حدود ۶۴ تا ۴۲۹ سانتی متری آن، رنگ سبز تیره متمایل به قرمز، برگ های متناوب ، رگبرگ های پنجه ای و برگ ها دارای ۷ -۳ لوب و حاشیه برگ ها دندانه ای ، بدون کرک و دم برگ بلند یا کوتاه آن اشاره کرد 

نبود اطلاعات کامل در مورد (اطلاعات ترویجی) کشت، داشت و برداشت و همچنین انجام نگرفت آزمایشی در مورد صرفه اقتصادی این محصول و نبود کارگاه های فرآوری و نبود حمایت های لازم از تولیدکنندگان این محصول گیاهی باعث کم رونق شدن و پایین بودن انگیزه کشاورزان برای کشت آن است. اگر کارگاه فرآوری چای ترش فعال شود کشاورزان می توانند در ایام فراغت در این کارگاه ها مشغول به کار باشند و به رشد چرخه اقتصادی کمک کنند. (عطاری ها می توانند به صورت عمده خرید و نحوه استفاده از آنرا ترویج و زمبنه را برای صادر به خارج شهداد مناسب کنند).

سطح زیر کشت چای ترش در شهرستان نیکشهر در هر هکتار ۶۰۰ کیلو محصول برداشت می شود که ما میتوانیم با توجه به تجارب و استفاده از کشاورزی مدرن این میزان را در منطقه شهداد افزایش داده از حالت کشت این گیاه که بیشتر جنبه زینتی دارد خارج شود و جنبه فروش و اقتصادی آن را نمایان کرد

این گیاه در ایران می تواند بعنوان یک محصول جدید مطرح باشد. در زراعت هر گیاه دارویی، استفاده از حداکثر ظرفیت محیط و تعیین مناسب ترین شرایط رشد، در راستای افزایش عملکرد و حداکثر رسانیدن بهره وری، امری مهم و مد نظر مدیریت زراعی می باشد.

در ادامه توضیحات اکولوژی این گیاه ارزشمند قرار داده شد:


اکولوژی چای مکی
بهترین نواحی کشت این گیاه نقاطی است که دارای 125 میلی متر بارندگی و حداقل دمایی 15 درجه سانتی گراد در اول فصل رشد باشد. آب وهوای مطلوب باعث رشد سریع و منظم می شود در این نواحی درجه حرارت نباید کمتراز 21 درجه سانتی گراد برای 4 تا 8 ماه باشد . زمان کشت گیاه بسته به نوع استفاده آن فرق می کند در فلوریدای جنوبی اگر منظور تولید کاسبرگ باشد کشت از اردیبهشت تا اواخر خرداد ماه انجام می شود و اگر منظور استفاده از شاخ و برگ آن باشد کشت در اسفند ماه صورت می گیرد. 
1- درجه حرارت 
این گیاه در طول رشد به 8- 4 ماه درجه حرارت شبانه بیشتر از 21 درجه سانتی گراد نیاز دارد. درجه حرارت مناسب برای جوانه زنی بذر 35 – 25 درجه سانتی گراد و 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی می باشد . چای مکی به یخبندان بسیار حساس ، و در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری تا ارتفاع 900 متری از سطح دریا بیشترین رشد را دارد. درجه حرارت مناسب برای رشد 5/27 –5/12 درجه سانتی گراد است . این گیاه به متوسط دما 15 درجه سانتی گراد در زمستان و 28 درجه سانتی گراد در تابستان نیاز دارد . محدوده دمایی مناسب برای رشد بین36- 10 درجه سانتی گراد و اپتیمم دما بین 32- 16 درجه سانتی گراد است. در محدوده طول جغرافیایی 100 درجه و 300 درجه عرض جغرافیایی رشد می کند گیاهی سه کربنه بوده بسته به نوع استفاده 8-4 ماه زمان نیاز دارد. چای ترش به یخبندان حساس می باشد و بیشترین رشد را در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری دارد. .
2 - نور
چای مکی گیاهی سه کربنه(3 C)و به 13 ساعت نور خورشید در طول 5- 4 ماه اول رشدش نیاز دارد تا از گلدهی زودرس آن جلوگیری شود. این گیاه را باید در مناطق با نور کافی کشت کرد و از کشت و کار آن در مکان های سایه خودداری کرد. همچنین روشنایی بلند مدت به صورت 4- 3 ماهه از عوامل بحرانی رشد است (Duke,1983 ).چای مکی گیاهی روز کوتاه که به تغییرات طول روز بسیار حساس است . گلدهی وقتی روزها کوتاهتر می شونداتفاق می افتد ، تعیین تاریخ کاشت بیشتر تحت تاثیر طول روز ، و کمتر تحت تاثیر نیاز رطوبتی قرار می گیرد. این گیاه از نظر واکنش نسبت به طول روز یک گیاه آمبی فتوپریودیک است ( یعنی گلدهی آن هم در روزهای کوتاه و هم در روزهای فوق العاده بلند انجام می گیرد). گلدهی این گیاه در شرایط روز کوتاه و نور مداوم القاء می شود. این گیاه فتوپریودیسم مشخص دارد و در محیط های مناسب کشت در روزهای کوتاه با 11 ساعت گلدهی می کند. در کشور امریکا این گیاه به علت روز کوتاه و یا زمستان زودرس گل نمی دهد . گل دادن با کوتاه شدن روزها و کاهش شدت نور تحریک می شود. 
3 - رطوبت 
این گیاه دوره های خشکی را تحمل می کند و دوره های خشکی در ماههای آخر رشد مطلوب می باشد جایی که بارندگی کم و ناکافی باشد آبیاری به طور منظم می تواند نتیجه موثری داشته باشد. میزان بارندگی سالیانه مناسب برای رشد3500 - 500 میلی متر است و مناسب ترین بین 3000 - 1000 میلی متر است. بعضی واریته ها محصول رضایت بخشی را در نواحی گرم و مرطوب می دهند، اگر چه اغلب آنها اندکی به خشکی مقاومند. میزان رطوبت نسبی هوا تقریباً 85 - 75 درصد در طول دوره رشد مناسب می باشد (Morton,1987). آبیاری به طور منظم در نقاطی که این میزان بارندگی وجود ندارد ضروری می باشد. معمولا در این نقاط زمان آبیاری هر 15 تا 20 روز در طی کشت می باشد. در دو مرحله نیاز آبی گیاه افزایش می یابد. 
4 - خاک
این گیاه در تمام خاکها، سبک(شنی)، متوسط (لومی)، سنگین(رسی) البته با داشتن زهکشی مناسب خوب استفاده می کند و همچنین از نظرpH می تواند خاکهای اسیدی، خنثی، قلیایی را تحمل کند. نیاز به خاکهای مرطوب دارد. خاک به طورمتوسط باید دارای34 درصد رطوبت باشد. تغییرات رطوبت خاک بین 14 درصد برای فصل خشک و 60 درصد برای فصل پر آب فرق می کند. این گیاه خاک فقیر را بخوبی تحمل می کند و در خاکهای لومی شنی با هوموس مناسب به خوبی رشد می کند. بیشتر ترجیح داده می شود در خاک کود داده شده با زهکشی مناسب کشت داده شود .

منابع :


Morton, J.1987.Roselle. In: fruitsofwarm climates. Julia, F. Morton, Miami, FL P.281-286.

 Duke. J. 1983. Hand book of Energy crops

http://akesh.persianblog.ir/post/90/

 

 

 


 
 
 
موضوعات
لینک دوستان
دیگر موارد
تماس با ما

.